2. Opgenomen in de eetstoorniskliniek
2025

Dit is deel 2 over mijn opname in de eetstoorniskliniek. Mocht je deel 1 niet gelezen hebben, raad ik je aan die eerst te lezen ;-)
De eetmomenten samengevat
Ik kan er eigenlijk niet veel over zeggen... Élk eetmoment was ellende. Ik snapte er zelf gewoon niks van. Ik was verbaast over mezelf en ik herkende mezelf niet. Voor zover ik dat überhaupt nog deed… Thuis was ik helemaal niet zo. Thuis kon ik zelf kiezen wat ik at, en at ik dus dingen waarvan ik wist dat het goed ging. Daardoor was de druk niet zo hoog en raakte ik niet in paniek. Ik hoefde mezelf niet te bewijzen of te stressen over alle regel van de kliniek.
Élke keer ging ik wéér aan tafel zitten vol goede moed om het wéér te proberen. Maar na het smeren van een boterham blokkeerde ik compleet. Of wanneer ik een bord avondeten voor m'n neus kreeg en bestudeerd had wat het was, wist ik gewoon niet waar ik moest beginnen. Mini hapjes, van hetgeen wat er 'veilig' uitzag. Ik prikte hier en daar een beetje en verplaatste het eten van de ene naar de andere kant van het bord. Maar het kostte zóveel mentale energie en strijd om een hap naar mijn mond te brengen. Waarom kan ik dit niet? Waarom kan ik niet gewoon doen zoals de rest? Het is zo oneerlijk! Frustrerend en uitzichtloos. Wat er in mijn hoofd omging? Niets... Helemaal niets...

Wel voelde ik angst. Maar niet eens de angst om meteen dik te worden. Iedere eetstoornispatiënt weet dat je niet dik wordt van een wortel. We zijn niet achterlijk. Het is een intense angst voor het gevoel achteraf. Schuldgevoel, gevoel van controleverlies, falen en niets kunnen. Het gevoel van 'iets' in me hebben, kon ik niet verdragen. Het eten stapelde gedurende de dag op. En al dat gevoel en de angst dus ook. Elke keer dat er tegen me gezegd werd dat ik moest eten, voelde het alsof er tegen me gezegd wordt dat ik van een brug af moest springen.
Volgens mijn (nog enigszins) gezonde kant faalde ik, omdat ik het wéér probeerde, maar het wéér niet lukte. Maar volgens mijn zieke kant faalde ik óók, omdat ik wél iets gegeten had en ik dus geen controle en discipline had... Snap jij het nog? De strijd was enorm, maar wat ik ook deed het was nooit goed. Het is onbegrijpelijk voor mensen die het zelf niet hebben. Maar zelf snappen we het nog het minste.

''Probeer je door te gaan'', zei de verpleging regelmatig. En ''ga maar verder.'' Regelmatig werd er gevraagd wat zou kunnen helpen. Al sla je me dood... Jij bent toch de deskundige? Zeg jij het maar. Ik wist het zelf ook niet meer...
''Wat zou je willen?'' ''Door de grond zakken.'' antwoordde ik dan. En ''verdwijnen.'' Er zijn maar weinig momenten in mijn leven waarop ik zó hard heb gehuild, als iedere dag aan deze eettafel. Maar hoe hard ik ook wilde schreeuwen, ik wilde de sfeer aan tafel niet verpesten. Voor zover je van sfeer kon spreken. Dus ik probeerde zo min mogelijk geluid te maken, terwijl ik ondertussen bijna stikte in mijn tranen.
"Waarom kan ik dit niet? Waarom kan ik niet gewoon doen zoals de rest?"
De eetlijst
Tijdens de opname at je volgens je eetlijst. Het doel was om daarmee 0,5 kg per week aan te komen. De eerste 2 weken zat je op eetlijst A, de refeedinglijst. Deze is voor iedere patiënt hetzelfde. Het is een strenge lijst, waar absoluut géén variatie in mogelijk is. Voordeel was dat je nog géén toetjes hoefde te eten en boter voor op brood mocht je uit zo'n cupje smeren, die je ook altijd in een hotel krijgt.
Als het goed ging en je was aangekomen volgens de curve, ging je na 2 weken door met eetlijst B. Je mocht dan gaan variëren met producten. Je kreeg meer keuze om te ontdekken wat je lekker vind. Je mocht zelf, ander beleg op je boterham kiezen of zelfs yoghurt i.p.v. brood. Je ging meer oefenen met normale hoeveelheden. Boter moest je nu dus uit een boterkuip smeren i.p.v. uit zo'n klein cupje en de cruesli voor in de yoghurt moest je op gevoel uit het pak schudden.
Als je volgens de curve weer het gewicht had gehaald ging je na 2 weken naar lijst C, waarin er nog meer mogelijkheden waren, en je moest gaan oefenen met voor jou moeilijke producten. Wanneer je niet was aangekomen of zelfs was afgevallen werd, werd je eetlijst direct opgehoogd.
Ik had dus eetlijst A, de refeedinglijst/opbouwlijst. Als iemand zo erg ondervoed is en ineens weer meer gaat eten, kan dat heel gevaarlijk zijn. Het lichaam is het niet meer gewend. Het eten moet dus onder goede begeleiding opgebouwd worden, om zo min mogelijk kans te hebben op het refeedingsyndroom.

Ik moest mij STRIKT aan de eetlijst houden. Nou, ik zal je vertellen, ik heb me PRECIES 0 keer aan de eetlijst gehouden. En niet omdat ik niet wilde, want élke keer weer probeerde ik het. Maar het ging gewoon niet. Toen ik de lijst voor het eerst zag draaide mijn maag al 10 keer om. Zóveel eten… Hoe moest ik dat ooit gaan doen? Ik kwam van 0. Ik had nog nóóit een volwaardig eetpatroon gehad. Alleen al van het idee dat ik moest ontbijten kreeg ik het Spaans benauwd.
Het enige op mijn lijst wat geruststellend was, waren de 2 stuks fruit. Maar het verplichte glas zuivel bij het ontbijt, de 'regular' cola of fruitsap, aka. suikerbommen, bij het middagtussendoortje en de Liga Evergreens (gelukkig hoefde ik er maar één), waarvan ik het idee kreeg dat ik weer op de basisschool zat, had ik het liefst met een dikke zwarte stift doorgestreept. Ik at en dronk dat thuis óók nooit. Niet eens omdat ik bang was ervan aan te komen, maar ook omdat ik het gewoon niet lekker vond.

Het had het wel allemaal iets makkelijker gemaakt als ik ook dingen mocht eten die ik lekker vond. Ik houd niet van aardappels en een bord vol zoutloze kale gekookte aardappels IS dan ook gewoon niet bepaald motiverend. Ik heb van mijn leven nog nooit met plezier een boterham gegeten en een saaie boterham met kaas is dan ook niet echt aantrekkelijk. Fleur het een beetje op met schijfjes komkommer of tomaat, dan ziet het er tenminste wat gezelliger uit. Maar dat mocht niet, want dat zou weleens een eetstoornistrucje kunnen zijn om minder brood te hoeven eten...
"Ik moest mij STRIKT aan de eetlijst houden. Nou, ik zal je vertellen, ik heb me PRECIES 0 keer aan de eetlijst gehouden. En niet omdat ik niet wilde, want élke keer weer probeerde ik het. Maar het ging gewoon niet."
Het ging niet goed..

Na de eerste 3 dagen vol ellende had ik een gesprek met een verpleegkundige en de arts. Ze wilde weten waarom het me niet lukte om te eten. Ja… uhm, als ik dat eens wist… De verpleegkundige vertelde dat ze me elke keer wéér opnieuw zagen vechten, maar dat er totaal geen vooruitgang in zat. Ze wisten het gewoon niet meer en ikzelf nog minder. Wel wist ik dat ik mezelf compleet aan het uitputten was. Want 6 keer per dag zo'n strijd leveren, waarvan je bij de 3 hoofdmaaltijden zó overstuur raakt, dat het voelt alsof je geen lucht meer krijgt, breekt je op. Zowel fysiek als mentaal. Een paar keer zou nog wel behapbaar zijn. Maar iedere dag en dagen achter elkaar…
Ook op de weegschaal was te zien dat het eten niet goed ging en dus moest er iets veranderen. Ik had zelf al vaak genoeg voorgesteld om iets anders te eten, waarvan ik wist dat het wél zou lukken. Ik at thuis wel eens yoghurt. Als dat wél lukte en een hele boterham niet, waarom mag dat dan niet? Maar als hetgeen wat op mijn lijst stond niet lukte, kreeg ik niets anders. Want o.a. yoghurt mocht pas vanaf lijst B. Kortom, ik at dus zo goed als niets. Belachelijk! Ik kreeg geen eten in de eetstoorniskliniek. Gek hé, dat ik dan achteruit ga.
"Was ik hier wel op het goed adres? Ik dacht dat ik hier moest aankomen?"
Er werd gekeken naar mijn eetlijst. Er kon niets vanaf, want het was al zo weinig, (voor hun tenminste). Maar zelfs de opbouwlijst lukte me niet. Het voorstel was om de 'opbouwlijst op te bouwen' en dus de hoofdmaaltijden te halveren, om te kijken hoe dat ging. De tussendoortjes bleven hoe ze waren, die gingen meestal nog wel oké. Ondanks dat ik meerdere keren moest horen dat ik die Liga's niet in de thee mocht dopen, omdat dat een eetstoornistrucje kon zijn. Ik kreeg alleen die droge bende anders niet weg, zei ik. Maar ik had gewoon pech. Ze lieten me letterlijk stikken (in m'n schoolkoekje).
Door het halveren van mijn lijst werd de lat lager gelegd in de hoop dat het motiveerde om meer te eten.
En wéér faalde ik

Zelfs de 'opbouwlijst van de opbouwlijst' lukte niet. Het was zó oneerlijk… Ik deed zó achterlijk hard mijn best, maar het leek niets uit te maken. Ook fysiek, maar vooral mentaal begon ik te merken dat ik verslechterde. Nadenken, praten en luisteren gingen al moeilijker, maar nu bereikte ik écht een rock bottom. Ook de verpleging wist niet meer wat ze met mij aanmoesten en ik voelde me eigenlijk alleen maar tot last. Hoe slechter het met mij ging, hoe minder ze zich met me bemoeide had ik het idee. Ik vond het allemaal wel best. Ik had het zelfs voor elkaar gekregen om een paar keer aan tafel te zitten zónder tranen. Niet omdat het ineens zo gezellig was, verre van. Maar ik was compleet leeg, m'n tranen waren gewoon op, leek het. Ik had geen energie meer en mijn ogen waren inmiddels chronisch opgezwollen.

"Nadenken, praten en luisteren gingen al moeilijker, maar nu bereikte ik écht een rock bottom."
Naast het eten, wat al niet meer slechter kon, ging drinken nu ook steeds slechter. Thuis dronk ik genoeg. Ik had altijd een flesje water in de buurt, die ik minimaal 2 keer vulde. (Ja oké, als nog niet de aanbevolen hoeveelheid, maar het ging al de betere kant op) en koffie ging er ook altijd wel in. Op mijn eetlijst stond zelfs wát en wanneer ik moest drinken. Uit automatisme had ik altijd een flesje water bij me. Maar op het moment dat ik in de gang een slok eruit nam, kreeg ik op mijn donder. Je mocht geen eigen drinken in bezit hebben, omdat er patiënten waren die daar misbruik van maakte. Veel drinken kan namelijk vanuit de eetstoornis komen. Het saboteert je hongergevoel en vult je maag. Sommige meiden gingen daar echt ver in en dronken zo 6 liter water. Andere patiënten dronken juist weer veel te weinig of zelfs niet. Uit angst om aan te komen. Ik moest de hele dag slokjes water drinken, omdat ik een chronisch droge smoel had door de medicatie. (Daardoor stikte ik ook altijd bijna in m'n Liga.) Maar nee, regels zijn regels.
Ook die 3 à 4 koppen koffie die ik dronk werden me na een paar dagen afgenomen. Vond ik. Ik vind koffie zonder zoetjes niet te zuipen, maar hier waren zoetjes verboden. Dit valt namelijk onder 'dieetproducten.' Net zoals eiwitrepen, 0% suiker koekjes en cola ligt. Suiker kon ik krijgen, maar dat wilde ik niet. Dus ook mijn vochtinname werd steeds beperkter.

De bom barstte
6 dagen waren er voorbij en ik wist niet meer of ik nog leefde of inmiddels al dood was. Ik zat als enige nog aan de eettafel te wachten tot mijn halve boterham uit ellende uit zichzelf wegliep. Ik voelde me doodziek. De verpleegkundige, die ik vandaag voor het eerst zag, riep me naar het praathok (zoals ik het noemde). Ik zat daar nog geen 2 seconden of ze ging helemaal uit haar plaat. Wauw, waar had ik dit aan verdiend? Had ik iets gemist? Verbaast en met grote ogen keek ik haar aan. Ik voelde me kleiner dan klein. Zegt ze dit nu serieus? Dat ik mijn best niet doe? Ik kreeg te horen dat ik de ''strijd niet volledig aanging''. Dat zou ik namelijk pas doen als ik die hele boterham op at… Alle verpleging ziet me élk eetmoment aan tafel keihard vechten, huilen, shaken en in paniek zijn. Wat nou ik ga de strijd niet aan?
Ik hield me niet aan de regels. Want ik at mijn bord niet leeg. Ik had niet aan de tafel mogen zitten kokhalzen de eerste dag, want dat was triggerend voor mijn groepsgenoten. Weet je hoe keihard ik mijn best moest doen om het binnen te houden? Ik mocht ook niet weglopen toch..? Ze had van haar collega's gehoord dat ik uitspraken van de verpleging zou hebben verdraaid, terwijl, ik zei al dagen niets? Alleen maar omdat ik bang was dat ik iets verkeerds zei. Ik had tijdens het huiskameruur niet naar de wc mogen gaan, zonder het te vragen. Klopt, wist ik natuurlijk ook wel, maar als ik na 30 minuten lang verpleging zoeken nog niemand vind (terwijl ik daar zat om in de gaten gehouden te worden?) en ik het niet meer volhoud, sorry, maar dan ga ik toch écht. Ik ben ook nog gewoon een mens, toch? Ze behandelde me als misdadiger in plaats van een zieke patiënt.

Mijn emmer liep niet over, hij knalde uit elkaar...
Ik had die vrouw nog geen enkele keer gesproken en dit was de eerste keer dat ze bij een eetmoment zat. Ik kende haar niet en zij mij ook niet. "Waarom ga je überhaupt nog iedere keer aan tafel zitten?" Pardon? Ik begon vanbinnen te koken en hoe meer ze zei, hoe meer stoom er uit mijn oren kwam. Wat een lef had dat mens zeg. Hoe durfde ze. De moed en motivatie waren in een klap verdwenen. Ik was laaiend, maar ik had totaal geen energie meer. Met alle kracht die ik nog had schreeuwde ik dat het klaar was. (Ik zal je de scheldwoorden besparen.) Ik had tóch al gefaald en ik kon niet méér doen dan ik al deed. Wat wilde ze van me?

Ze concludeerde dat de 'samenwerking' niet goed ging. Samenwerking? Nou ik weet niet hoor, maar de laatste dagen heb ik niemand gesproken. Ook geen verpleging. Volgens mij had iedereen me na een halve week al opgegeven. Over het eten kon ik ook niets anders zeggen dan dat ik het allemaal niet meer wist, en dat ik gewoon een hopeloos geval was. Ik wist het ook oprecht niet meer en ik wist niet wat ik kon doen zodat het beter ging. Als er iets aan me gevraagd werd, gaf ik gewoon netjes antwoord. Ik begreep gewoon niet wat ik fout deed.
Ik ben nog nóóit van me leven zó intens boos geweest. Laat staan op iemand die ik niet eens ken. Maar dit was echt de druppel van alles wat er die week gebeurd was. Al die rare regels en tegenstrijdigheden. Alles ging toch al precies zoals het niet zou moeten gaan, en dan nu dit. Deze vrouw was ver over mijn grens gegaan en het zou niet lang duren voor ik haar aan zou vliegen.
Ik had verwacht dat ze wel zou proberen me te laten blijven. Maar in plaats daarvan zei ze dat, als ik toch 'de strijd niet aanging', het dan het beste was om weg te gaan. En dat bleef ze maar herhalen. "Dan geef je het toch gewoon op." Zonder enig begrip of empathie. Ja hoor, geef me maar een trap na. "Prima!!" Alsof ik het zo grappig vind hier... Het voelde écht alsof ze een mes heel diep in mijn rug stak, en bij alles wat ze zei, bewoog ze hem goed hard heen en weer.
Ben je ooit zó boos geweest dan je geen lucht meer kreeg? Dat het voelde alsof je hart uit je borst gerukt werd en je longen uit elkaar knalde? Nou dat dus. Ik was klaar hier. Ik ging naar huis. Ze konden allemaal de @!&*% krijgen!
"Het voelde écht alsof ze een mes heel diep in mijn rug stak, en bij alles wat ze zei, bewoog ze hem goed hard heen en weer."
Elke dag schreef ik
Tijdens de opname wilde ik elke dag een stukje te schrijven over hoe het die dag was gegaan. Vooral de eetmomenten. Cognitief was ik er slecht aan toe. Ik kon niet meer helder nadenken, luisteren en praten kostte enorm veel energie en ik zei soms woorden en zinnen, waarvan ik achteraf zelf niet eens snapte wat ik had gezegd. Als mensen uit mijn omgeving vroegen hoe het ging, kon ik niet op woorden komen, terwijl ik juist zoveel wilde vertellen. Als ik het schreef kon ik het laten lezen en bespaarde ik mezelf daar veel nadenken en energie mee. Een paar dagen heb ik het volgehouden om te schrijven. Maar vanaf het moment dat ik steeds verder achteruit ging, lukte zelfs schrijven niet meer.
Lees hier mijn dagboek uit de eetstoorniskliniek.
Dit is de realiteit
Ik heb deze verslagen allemaal bewaard en ondanks dat ik het zelf moeilijk vind om het terug te lezen, vind ik het wel waardevol. Hoe kwetsbaar het ook is, ik wil het graag aan andere laten lezen. Om een indruk te geven hoe het óók kan gaan. En om te laten zien hoe een eetstoornis écht kan zijn. Er wordt al snel gedacht: ''Als je opgenomen bent kan het alleen maar goed gaan en ben je herstelt als je eruit komt.'' En ja, merendeel van de patiënten zet tijdens een opname goede stappen. Maar (volledig) herstellen van een eetstoornis is niet tijdsafhankelijk en gebeurd niet in 6 weken. Daar gaan jaren overheen. Je kunt niet tegen iemand met een eetstoornis zeggen: "Je hebt 6 weken, dus schiet wel op!". Voor andere patiënten, zoals ik, werkt de kliniek alleen maar averechts. En dat is óók de realiteit.
Het belangrijkste is misschien nog wel: het herstellen van (onder)gewicht, betekend zéker niet dat je hersteld bent van de eetstoornis. Aankomen in gewicht KAN, afhankelijk van het aantal kilo's dat nodig is, binnen een paar weken of maanden gebeurd zijn (als het tenminste in een stijgende lijn gaat, wat vaak niet zo is...). Maar gewicht is alleen maar het gevolg van de eetstoornis. Want daarna begint het eigenlijk pas. De OORZAAK, het psychische van de eetstoornis moet worden aangepakt en dat is niet in een paar weken gefixt.
"Precies één week ben in opgenomen geweest in de kliniek. En met succes: ik was nog een paar kilo afgevallen en mijn brein was compleet overgenomen".