Een gemiddelde dag met een dwangstoornis

Een vrije dag, zonder afspraken, werk, studie of verplichtingen.
Wat voor iemand anders heerlijk zou zijn! Lekker doen waar je zelf zin in hebt. Voor vele een heerlijke vrije/luie dag: uitslapen, niets hoeven, series kijken, spontaan koffie drinken in de stad. De hele dag je hobby kunnen uitvoeren en geen tijd in de gaten te hoeven houden. Klinkt geweldig toch?
Maar met een dwangstoornis (of welke andere psychische stoornis of ziekte dan ook) is het 'normale' leven niet zo simpel. Je wilt wel, maar het lukt niet. Je wilt zó graag en je wilt zóveel. Maar het lukt niet. De normaalste dagelijkse dingen kosten vaak zoveel mentale en/of fysieke energie. Elke dag weer. En dus ook elke dag weer diezelfde strijd. Het is zó moeilijk om uit te leggen aan iemand die er zelf geen ervaring mee heeft. Het is bijna niet voor te stellen en soms voor buitenstaanders zelfs onbegrijpelijk. Wij begrijpen onszelf niet eens, laat staan dat een ander dat doet.

Ik hoop dat je je hierna kan voorstellen hoe erg iemand kan verlangen naar RUST.
Geen schuldgevoel hebben als je 'even niets' doet. Of eigenlijk altijd al op voorhand zelfs het schuldgevoel ver voor moeten zijn, door überhaupt nooit niets te doen. En wat je, doordat het er al zo ingesleten zit, langzaam aan opbreekt. Omdat je ook niet meer anders weet en kan. Het is een vastgeroest patroon. Nooit niets doen.
Alles wat je moet doen, ook PERFECT moeten doen en door moeten gaan tot je een voldaan gevoel hebt. Want dan is het 'goed' en mag je stoppen. Eerder stoppen of 'niet goed genoeg doen' is geen optie. Want het zal blijven knagen, je blijven achtervolgen en de spanning blijft, of loopt zelf nog meer op. Je zal je schuldig voelen en het gevoel hebben dat je faalt.
Het onvoldane gevoel is niet te verdragen, terwijl je zó graag wilt en dondersgoed weet dat 'oké' en 'prima' óók gewoon goed genoeg zijn. Dus ondertussen voel je je ook nog eens volslagen debiel, want je realiseert en beseft je het allemaal heel goed. Maar je hebt er geen controle over.
Je wilt zo graag ZELF de regie over je leven hebben. Maar het hebben van een stoornis of ziekte is GEEN KEUS. Het is geen kwestie van: "Dan doe je het toch gewoon niet''. Was het maar zo simpel...

Een gemiddelde dag met dwang en hoe het er aan toe gaat in mijn hoofd.
O.a. schoonmaakdrang (of schoonmaakwoede, zoals ik het zelf noem), controleverlies, dwangmatig het gevoel van leegte opvullen en streven naar 'goed genoeg'. Compleet overgenomen door de dwang...
- Vrijdag 4 juli 2025 -
Ik was vroeg wakker, nog vóór de wekker. Dus ik voelde me al gelijk trots. '"Yes! Vroeg wakker, dus méér tijd vandaag!'' Vroeg wakker betekende dat ik iets minder opgejaagd zou zijn die dag en dat ik meer tijd had om iets leuks te doen. Iets wat ik zelf wilde! Verder met schrijven, schilderen, ff naar een vriendin of eindelijk eens die armbandjes afmaken die al zo lang liggen te wachten. Ook al heeft alles wat ik leuk vind tegenwoordig een zwart randje. Het hoort ontspannend te zijn, dus probeer ik het te blijven zien als 'iets leuks en ontspannends'. Al is dat in reallife eigenlijk al lang niet meer zo..
Maar naast dat korte trotse gevoel begon ook al gelijk de strijd... Ik zou zó graag eens wakker worden zonder gelijk 'aan' te staan en al gelijk overvallen te worden door allerlei (dwang)gedachten met wat ik allemaal 'moet' die dag. De ochtend begint namelijk al gelijk met: ik MOET meteen uit bed als ik wakker ben, hoe vroeg het ook is. Anders voel ik me schuldig. Want ik 'moet' nog zoveel doen die dag. En waar ik tijd kan winnen, doe ik dat.
Klaar maken ging voor mijn doen snel. De overperfectionist en de criticus lieten me gelukkig even met rust tijdens het opmaken en ook voelde ik me snel goed in de sportkleding die ik aantrok. Ik had mijn planning en volgorde van waar ik heen zou gaan op een rijtje, dus ik kon op tijd de deur uit om te gaan sporten (eind van de ochtend). Ik hoefde daarna maar naar 1(!) winkel (want ik was de dagen ervoor al veel geweest, dus had niet veel nodig). Dus ik was ook op tijd weer thuis (13:30) van sporten en boodschappen doen. Ik kwam (gelukkig!) ook maar weinig boeiende acties, afprijzingen of kortingen tegen in de winkel die ik moest naberekenen of vergelijken en de keuze-stress viel mee. Wat anders had dat ook weer ruim een extra uur in beslag genomen... Dus ik kon ook redelijk snel en voor mijn doen ontspannen, de winkel door. Ik had ook geen to do's meer verder, dus ik dacht: '"Vanmiddag schilderen!'' Tijd voor mezelf!
Thuis boodschappen opruimen, ondertussen cappuccino maken en daarna zitten en schilderen! Was het plan. Maar tijdens dat ik dat aan het doen was, met mijn jas nog half aan en ondertussen een berichtje van iemand beantwoordde, stond ik alweer met een doekje in mijn hand om de wasbak schoon te maken.
"Even een doekje over het aanrecht.'' Want ik trek het niet om die koffie spetters daar te zien. "Ook maar gelijk even een doekje over de vensterbank.'' En gelijk even de plantjes op de vensterbank naar de woonkamer verplaatsen, want ik vergeet ze steeds water te geven."Dit doekje moet nu toch echt in de was.'' Dus ik wilde 'even' een nieuwe pakken uit het kastje, maar voordat ik het wist was ik alweer het kastje opnieuw aan het inrichten...
Met de kastdeur nog open en de halve inhoud ervoor op de grond: "Hmmm, dat mandje met die snoeren wil ik daar eigenlijk weg, dat staat zo rommelig...'' en ''Die tuinkabouters staan veel leuker als ik ze in de woonkamer zet.''
Ik zag toevallig een rolmaat op de grond liggen die uit het kastje kwam, dus meette meteen even de breedte van de koelkast op, want ik wilde daar ooit nog een kast naast hebben. "Oh en nu ik toch met een rolmaat loop, ik wilde ook al heel lang meten hoe hoog m'n bar was, omdat ik daar ook ooit een kast onder wil.''
'Even snel' de stofzuiger door de keuken, werd het hele huis stofzuigen, en zo ging het maar door. Zelfs op m'n knieën langs alle plinten gegaan. En het moest allemaal perfect! Want anders overheerste het schuldgevoel. De kritische stem bleef maar in mijn nek hijgen, me opjutten en achtervolgde me overal... ALLES wat ik zag moest ik meteen doen. Dus zelfs ook zonder het ene af te maken, ging ik alweer bezig met iets anders wat ik zag. Met constant de gedachten: "Ik wil schilderen!'' ..Dus terwijl ik als een tornado bezig was, was ik alleen maar gefrustreerd en super boos op mezelf. Maar ik kon gewoon niet stoppen. Ik had gewoon geen controle over mezelf. Ik dacht: "Dit is echt achterlijk, ik moet gewoon mijn ogen dichthouden, anders word ik gek!''

Ik voelde me schuldig naar mezelf, want ik 'mocht/kon' niet schilderen. Maar tegelijkertijd voelde ik me schuldig (naar de kritische perfectionist/de dwang) als ik stopte met waar ik mee bezig was.
"Waarom kan ik niet gewoon stoppen? Waar zit die uitknop? Trek die verdomde stekker er eens uit!'' Ik haatte mezelf en ik was er over bewust van wat ik deed, maar de dwang had volledig de regie.
Alles moest supersnel, want als het klaar was kon ik gaan zitten en schilderen! Tijd voor mezelf, ontspannen. Iets waar ik naar uit kon kijken. Dat was het doel. Maar ik werd voor de gek gehouden. De dwangstoornis loog tegen me. Want het was nooit klaar... Want elke keer als ik ergens klaar mee was, of zelfs nog vóórdat ik ergens klaar mee was, kwam er meteen weer een iets nieuws achteraan en zag ik wel weer iets nieuws om te doen. En dus ook gewoon tegelijkertijd, want dat zou tijd winnen, wat voor een kort moment een trots gevoel gaf. En dan zou ik sneller klaar zijn. Hield de dwangstoornis me voor... Ik bleef maar tegen mezelf zeggen: "Hierna ÉCHT stoppen en gaan zitten, want de tijd tikt'' Ik voelde enorme tijdsdruk en het leek een race tegen de klok... Want anders is er niet genoeg 'tijd' meer, zoals altijd... En nu heb je eindelijk eens de 'tijd' om iets leuks te doen.
Want ik hoefde vandaag niet óók nog eens 4 winkels af. En in élke winkel prijzen en gewichten tot in de puntjes na checken en berekenen. Verhoudingen en inhoud vergelijken. Google af te speuren of ik iets ergens nóg goedkoper kon 'scoren'. Mezelf 1000 vragen te stellen of ik iets wel écht nodig had of dat ik het zou kopen om schuldgevoel voor te zijn. Mezelf schuldig voelen omdat dit echt zonde is van m'n geld, maar tegelijkertijd schuld aangepraat krijgen als ik de dwang niet 'gehoorzaam'.
Dit alles bleef me vandaag dus bespaart. Maar dit komt er normaal gesproken, de meeste dagen, óók nog eens bij.
"Als je nu niet stopt wordt het wéér later en later en lig je wéér niet voor 01:00 in bed, terwijl je dat wél altijd zo graag wilt! STOP NOU VERDOMME GEWOON!'' Bleef ik tegen mezelf zeggen. Ik was gefrustreerd en super opgejaagd, alsof ik speed ophad... Ook qua fysiek gevoel. Want ik had zoveel pijn in m'n schouders, nek en rug. Ze waren mega gespannen en ik kreeg het er maar niet uit. Het trok zelfs door naar mijn kaken en hoofd en alles deed pijn.
"De dwangstoornis loog tegen me. Want het was nooit klaar..."
Elke keer zei ik: "Oké, ALLEEN dit nog even en dan stop ik!'' 'ALLEEN die 2 vlekken van de vloer poetsen, de rest kan ook morgen.'' Maar die 2 vlekken werd de hele keuken en uiteindelijk heb ik het hele huis gedweild. Want het MOEST nu af.
En het ergste is nog wel: alles was zo goed als schoon en ik kon er niet eens van genieten...
Omdat het zóveel mentale energie en strijd heeft gekost. En ik uiteindelijk niet meer relaxt heb kunnen schilderen, want ik moest ook nog douchen, ergens eten tussenproppen... (Wat door de dwang én eetstoornis óók nog veel tijd en mentale strijd kost.)

"Waarom kan ik niet gewoon stoppen? Waar zit die uitknop? Trek die verdomde stekker er eens uit!'' Ik haatte mezelf en ik was er over bewust van wat ik deed, maar de dwang had volledig de regie.
En zoals dit, zo gaat het bijna iedere dag.

Wat ik ook doe op een dag, alles gaat gepaard met stress en onder mega tijdsdruk, met als doel: iets leuks/ontspannens kunnen doen, iets wat IK WIL. Elke keer probeer ik het weer, maar des te frustrerender is alles, omdat het tóch nooit lukt. Elke dag is een race tegen de klok. Of eigenlijk een race en strijd tegen mezelf...
Alles moet snel en/of tegelijkertijd, want dat bespaard tijd. Ik moet continue tijd winnen, alsof alles een wedstrijd is. Alleen maar voor tijdwinst. En om schuldgevoel of gevoel van falen te voorkomen. Om een 'voldaan' gevoel te hebben, want dan is het goed. In de hoop dat er maar geen andere dingen tussendoor komen. Zoals iemand die spontaan belt om te vragen of ik mee ga naar... Of een mail die ik eigenlijk snel moet beantwoorden... Want dat alles neemt óók weer tijd in beslag. Zowel échte tijd, als tijd en ruimte in mijn hoofd. Want het past gewoon niet.
Als ik de mogelijkheid heb om dingen af te zeggen of te kunnen verplaatsen, doe ik dat. Want anders is de tijdsdruk nóg erger. Alleen maar omdat ik iets wil doen wat IK wil. Ik voel me schuldig naar de ander als ik iets afzeg of verplaats, omdat ik eigenlijk 'geen tijd' heb. Terwijl ik eigenlijk heel graag wil... Maar ik voel me óók schuldig naar mezelf, als ik het niet wéér probeer, proberen toe te werken naar het moment dat ik zou kunnen ontspannen. Ook al weet ik op voorhand al dat het uiteindelijk toch weer niet lukt. Conclusie dus: het is nooit goed.

Wil je meer lezen over dwang, mijn dwang (dwangstoornis onder voorbehoud) en dwanggedachten, hoe het in mijn hoofd werkt, hoe dwang werkt qua gevoel en voorbeelden die het meeste invloed hebben op mijn leven? Klik op de link: Mijn 'dwangstoornis'
Voor een voorbeeld van een situatie met dwangmatige perfectionisme en een oververantwoordelijkheids gevoel, klik hier: Mijn eerste opname: een crisisopname.
Voor nog meer van mijn irritante en beschamende dwangvoorbeelden, klik hier: Dwang, drang en nog meer gedoe
Wil je reageren, een vraag stellen of is er iets anders wat je kwijt wilt?
Laat een bericht achter!

