Een Blije Borderliner
Dit is het eerste deel van mijn persoonlijke verhaal over borderline.
Hi, Ik ben Borderline! Oh nee, wacht… Ik ben veel méér dan dat.
Zodra iemand het woord 'borderline' hoort, hebben mensen vaak al meteen een compleet beeld van je. Manipulatief, emotioneel instabiel, dramatisch en vooral ontzettend moeilijk… Borderline heeft van alle PS het grootste en hardnekkigste stigma. Er wordt meteen aan extreem gedrag gedacht. Iemand die agressief en woedeaanvallen heeft. Geen relaties kan hebben en de stoelen door de kamer gooit. Iemand die je vandaag verteld dat je de liefde van zijn leven bent en morgen je nummer blokkeert. Het stereotype 'borderliner' is alles behalve gezellig. Blijkbaar past een heel mens tegenwoordig in één hokje, lekker overzichtelijk, toch?
En ja, eerlijk is eerlijk: sommige van die kanten kunnen bij borderline voorkomen. Maar geloof me, zo simpel is het natuurlijk niet. Er zit nogal wat tussen 'borderline hebben' en 'de stereotype borderliner zijn'.
En nee, ik ben dus verre van het stereotype borderliner. Sorry als ik daarmee je beeld een beetje verpest. Toen ik de diagnose kreeg, had niemand dat aan zien komen. En ik (omdat ik ook meteen het stereotype voor me zag) al helemaal niet.
Ja, ik heb intense emoties, maar ik ben niet 24/7 een emotionele ramp. Ik heb geen woedeaanvallen, ik loop niet schreeuwend over straat en ik ben niet iemand die zijn leven in brand zet. Mijn emoties kunnen inderdaad af en toe hun eigen feestje bouwen, maar daarmee zit ik vooral mezelf in de weg. Een 'stille borderliner' noemen ze dat. Mijn borderline uit zich naar binnen, niet naar buiten. Daardoor is het zo goed als niet zichtbaar aan de buitenkant en heeft niemand 'last' van mijn borderline. Ik heb alleen last van mezelf.
PS = Persoonlijkheidsstoornis - BPS = Borderline Persoonlijkheidsstoornis
Wil je reageren, een vraag stellen of is er iets anders wat je kwijt wilt?
Laat een bericht achter!
Ik wil graag meer vertellen over de Borderline Persoonlijkheids Stoornis. (Laten we het voor het gemak even BPS noemen.) Niet omdat ik alle antwoorden heb, maar omdat ik heb geleerd dat herkenning soms waardevoller is dan een perfecte uitleg.
Ik wil je laten zien dat BPS veel méér is dan alleen het stereotype. Véél meer! Ik ga eerlijk zijn over hetgeen waar ik last van heb. Ik deel mijn ervaringen, de dingen waar ik tegenaan loop, wat mij helpt en ook de momenten waarop ik achteraf alleen maar kan denken: serieus, brein… Was dit echt je beste idee? Maar eerst:
Borderline voor dummies (even een klein stukje theorie tussendoor)
BPS is niet aangeboren. Wel kun je worden geboren met een bepaalde kwetsbaarheid of een gevoelig temperament. BPS ontwikkelt zich in de kinderjaren, door een combinatie van deze aangeboren kwetsbaarheid en invloeden uit je omgeving. Ook speelt erfelijkheid een belangrijke rol.
BPS kan zich ontwikkelen na heftige ervaringen en traumatische gebeurtenissen in de jeugd. Zoals opgroeien in een onveilige situatie, (emotionele) verwaarlozing, misbruik of mishandeling. BPS begint zich vaak voor het eerst te uiten in de pubertijd of de jong volwassenheid (15 tot 25 jaar), wanneer je zelfstandig gaat worden, op eigen benen moet gaan staan en een eigen leven op gaat bouwen.
Een onbekende PS
In 2020 volgde ik een aantal maanden groepstherapie voor jongvolwassenen met een PS en/of andere persoonlijkheids problematiek. De eetstoorniskliniek had mij hier naartoe verwezen. Met op papier de term: 'persoonlijkheidsstoornis'. Dat klonk ernstig en het voelde alsof er iets heel erg mis was met mij. Een stoornis in mijn persoonlijkheid, dat voelt letterlijk als 'gestoord'.
Lees hier meer over deze groepstherapie.
In die groep jongvolwassenen was ik een van de weinige die niet suïcidaal was. Deze mensen waren er naar mijn idee veel slechter aan toe dan ik. We hadden allemaal een PS, moest ik dan niet ook suïcidaal zijn? Dat lijkt me dan iets wat daarbij hoort, toch? Alles was nieuw voor me en er werd met termen gegooid waarvan het klonk alsof het enge, onbekende ziektes waren. Uiteindelijk bleek dit niet de goede plek voor mij te zijn en was ik binnen een paar maanden hier weg. Met een nog steeds een onbekende PS.
Borderline, ik?
In 2023 begon ik met schematherapie bij de kliniek waar ik nog steeds kom. (Behandeling persoonlijkheidsstoornis). Tijdens het intaketraject had ik ook diagnostische onderzoeken. Na vele vragenlijsten en uren praten kreeg ik te horen dat dit overduidelijk BPS was. Borderline, ik? Hoe kan dat nou? (denkend aan het stereotype en bang om ook zo te worden…)
Volgens de DSM-5 zijn er 9 kenmerken van BPS. Je krijgt de diagnose als je aan minstens 5 van de officiële kenmerken voldoet. HOERAAA! Ik had er 6. En overduidelijk ook. Het was gewoon eng, hoe erg ik me herkende in de kenmerken. Ik voelde opluchting, want ik was niet 'gestoord', maar ik was ook boos. Waarom hoor ik dit nu pas? Als ze jaren geleden meer onderzoek hadden gedaan en ik eerder die diagnose had gekregen, had me dat zóveel jaren ellende bespaard… Misschien was mijn eetstoornis dan ook niet zo uit de had gelopen en had de BPS zich ook niet verder ontwikkeld. Maar goed, beter laat dan nooit. Ik weet nog dat ik na het krijgen van de diagnose de deur uitliep van de kliniek. Ik voelde me helemaal herboren. Alsof een nieuwe wereld instapte. Weird, toch? Ik kwam thuis en riep: "Ik ben een blije borderliner!"
"Hadden ze me dat niet even eerder kunnen vertellen?!"
Maar van alle diagnoses die ik heb is dit misschien wel de meest beschamende, voor vele mensen dan. Voor mij valt het wel mee. Want uitzondering die ik er ben, ben ik er juist blij mee. Althans, blij is een groot woord, eerder opgelucht zou ik het noemen. Ineens werd me namelijk duidelijk waarom ik ben zoals ik ben.
De 9 kenmerken van borderline:
- Impulsiviteit
- Emotionele instabiliteit/stemmingswisselingen
- Identiteitsproblemen
- Chronisch gevoel van leegte
- Verlatingsangst
- Dissociatie (je onwerkelijk voelen)
- Intense relaties
- Suïcidaliteit/automotulatie (zelfbeschadiging)
- Woede aanvallen
Zonder enige uitleg klinken deze kenmerken best heavy, hè? En dat kan ook zeker zo zijn. Want net als iedere andere diagnose, is ook BPS bij iedereen anders. Ik ga je vertellen hoe het bij mij zit en hoe het komt dat je aan mij (of andere 'stille borderliners') niet zal zien dat ik BPS heb.
Ik voldoe aan 6 kenmerken. Intense relaties, suïcidaliteit/automotulatie en woede aanvallen, zijn NIET op mij van toepassing. En laten dit nu vaak nét de kenmerken zijn, die typerend zijn voor het stereotype borderliner. Deze kenmerken zijn ook het vaakst zichtbaar aan de buitenkant en/of merkbaar voor de omgeving. De andere symptomen keren zich voornamelijk naar binnen. Just like me!
Dit zijn de kenmerken die ik in mijn borderline-pakket kreeg:
- Impulsiviteit: Gevaarlijk, schadelijk of ondoordacht gedrag, als reactie op een heftige emotie. Zoals met geld smijten, alcohol- of drugsgebruik of risicovol rijgedrag.
- Emotionele instabiliteit/stemmingswisselingen: Gevoelens die snel omslaan, dit kan al binnen een paar uur. Negatieve opmerkingen kun extra hard binnenkomen, en complimenten voelen als intens geluk. Emoties voelen intens en kennen hoge pieken en diepe dalen.
- Identiteitsproblemen: Een instabiel (soms onwerkelijk) zelfbeeld. wisselend gevoel over wie je bent, wat je wilt en wat je waarden zijn.
- Chronisch gevoel van leegte: Een aanhoudend, intens gevoel van innerlijke leegte.
- Verlatingsangst: Extreme angst om in de steek gelaten te worden en alles eraan doen om dit te voorkomen. Dit KAN leiden tot manipulatief gedrag, liegen en bedriegen.
- Dissociatie: Dit is een verdedigingsmechanisme als je teveel prikkels ervaart. In stresssituaties kan dit ervoor zorgen dat je je 'loskoppelt' van jezelf. Dit zorgt voor een onwerkelijk gevoel. Gedachten, gevoelens, herinneringen of je lichaamsgevoel lijken tijdelijk niet van jou.
In de blog hieronder ga ik dieper en persoonlijker op deze kenmerken in. Ik wil je vertellen hoe deze kenmerken zich bij mij uiten en welke invloed ze hebben op mijn dagelijks leven. Open en eerlijk. No shame! Want er is heerst al stigma genoeg…
Wil je reageren, een vraag stellen of is er iets anders dat je kwijt wilt?
Laat een bericht achter!
Wil je reageren, een vraag stellen of is er iets anders wat je kwijt wilt?
Laat een bericht achter!